مقدمه :

واکسیناسیون به عنوان یکی از ارکان اصلی پزشکی پیشگیرانه در دام های کوچک شناخته می شود . بر اساس دستورالعمل های انجمن هانی دامپزشکان حیوانات کوچک (WSAVA)  و انجمن بیمارستان های دامپزشکی آمریکا (AAHA) ، واکسیناسیون نقش اساسی در کنترل بیماری های عفونی و حفظ سلامت حیوانات جامعه دارد .

تعریف واکسیناسیون :

واکسیناسیون فرآیندی است که با تحریک هدفمند سیستم ایمنی ، مجهز به ایجاد ایمنی فعال و پایدار می شود . این ایمنی یا مانع بروز بیماری می گردد یا در صورت مواجهه با عامل بیماری زا ، شدت و عوارض بیماری را به طور قابل توجهی کاهش می دهد .

پیشگیری از بیماری کشنده :

بسیاری از بیماری های عفونی سگ و گربه به ویژه بیماری های ویروسی مانند دیستمپر ، پاروا ویروس و پن لکوپنی گربه سانان ، فاقد درمان اختصاصی بوده و با میزان بالایی از مرگ و میر همراه هستند. طبق راهنمای WSAVA ، واکسیناسیون موثرترین راهکار برای پیشگیری از این بیماری های بسیار واگیردار محسوب می شود .

ایمنی جمعی :

واکسیناسیون علاوه بر ایجاد ایمنی فردی ، منجر به شکل گیری ایمنی جمعی در جمعیت حیوانات حساس ، از جمله توله ها ،حیوانات مسن و حیوانات دارای نقص ایمنی ، به طور غیر مستقیم محافظت می شوند.

بیماری های مشترک انسان و حیوان :

برخی بیماری های عفونی سگ و گربه ماهیت زئونوز (مشترک بین انسان و حیوان) دارند که مهم‌‎ترین آن ها بیماری هاری است. هاری در صورت بروز علائم بالینی تقریبا همواره کشنده است . واکسیناسیون منظم حیوانات خانگی علیه هاری ، نقش حیاتی در پیشگیری از انتقال بیماری به انسان و حفظ سلامت عمومی ایفا می کند .

کاهش هزینه های درمانی و پیامدهای بالینی :

از دیدگاه بالینی و اقتصادی ، هزینه واکسیناسیون به مراتب کمتر از هزینه های درمان بیماری های عفونی پیشرفته است . علاوه بر این ، بسیاری از این بیماری ها نیازمند درمان های حمایتی طولانی مدت بوده و با پیش آگهی نامطلوب همراه هستند که واکسیناسیون می تواند از بروز آن ها جلوگیری کند .

جمع بندی :

در مجموع ، واکسیناسیون به عنوان پایه ای ترین اقدام پیشگیرانه در پزشکی دام های کوچک ، نقش کلیدی در کاهش بروز بیماری های عفونی ، ارتقای سلامت حیوانات و حفاظت ازسلامت عمومی ایفا می کند و یک مسئولیت حرفه ای و اخلاقی در دامپزشکی محسوب می شود .

منابع :

راهنمای واکسیناسیون WSAVA ، دستورالعمل های AAHA و AAFP و منابع بهداشت عمومی از جمله CDC تهیه شده است .